Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι μία νόσος με μεγάλη συχνότητα, η οποία μπορεί να θεραπευτεί εάν διαγνωσθεί σε αρχικό στάδιο. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα σύνολο παθήσεων στις οποίες συγκαταλέγονται το εμφύσημα και η χρόνια βρογχίτιδα. Κύριο χαρακτηριστικό της είναι η σταδιακή απόφραξη των αεραγωγών λόγω βλαβερών αερίων ή σωματιδίων που μεταφέρονται στον πνεύμονα.

ΧΑΠ και στατιστικά στοιχεία

Η ΧΑΠ σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία ευθύνεται για το 5% των θανάτων σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι η τέταρτη πιο συχνή αιτία θανάτου και η πέμπτη σε σειρά  αιτία μόνιμης αναπηρίας. Σήμερα πάσχουν από ΧΑΠ περίπου 450.000.000 άνθρωποι παγκοσμίως. Το 50% αυτών είναι κάτω των 60 ετών. Στη χώρα μας πάσχει από ΧΑΠ περίπου το 8%, δηλαδή περίπου 700.000 άνθρωποι και η πλειοψηφία αυτών είναι άντρες.

ΧΑΠ : Ποια είναι η αιτία εμφάνισής της

Πολλοί παράγοντες μπορεί να προκαλέσουν ΧΑΠ. Η κύρια αιτία  που την προκαλεί όμως είναι η βλαβερή συνήθεια του καπνίσματος. Ωστόσο δεν αναπτύσσουν ΧΑΠ όλοι οι καπνιστές και ορισμένοι που έχουν διαγνωσθεί με τη νόσο δεν ανήκουν στην κατηγορία των καπνιστών. Δευτερεύουσες αιτίες θεωρούνται η έκθεση σε βλαβερές  εισπνεόμενες χημικές ουσίες λόγω εργασίας και  η ύπαρξη γενετικής προδιάθεσης. Άλλη σπανιότερη αιτία είναι να πάσχει ο ασθενής από άσθμα το οποίο είναι δυνατό να μετεξελιχθεί σε ΧΑΠ.

ΧΑΠ : Ποια είναι  συμπτώματα

Τα κυριότερα συμπτώματα της νόσου είναι τα εξής :

  • έντονος βήχας
  • αυξημένη απόχρεμψη
  • δύσπνοια
  • βάρος στο στήθος

Σε περισσότερο προχωρημένα στάδια ο ασθενής συνήθως παρουσιάζει :

  • συριγμό κατά την εκπνοή
  • μυϊκή αδυναμία
  • κυάνωση
  • κατάθλιψη

Τι συμβαίνει σε έναν ασθενή που πάσχει από ΧΑΠ

Όταν κάποιος έχει διαγνωσθεί με ΧΑΠ δυσκολεύεται να εκπνεύσει διότι οι αεραγωγοί βρίσκονται μόνιμα σε συστολή. Έτσι ο αέρας δεν μπορεί να απελευθερωθεί από τους πνεύμονες πράγμα που καθιστά την αναπνοή όλο και δυσκολότερη, περιορίζοντας στο ελάχιστο τη σωματική δραστηριότητα λόγω δύσπνοιας.

ΧΑΠ : Με ποιον τρόπο  γίνεται η διάγνωση

Στην περίπτωση που έχετε κάποιο από τα συμπτώματα που υποδηλώνουν δυσλειτουργία του αναπνευστικού συστήματος όπως επίμονο βήχα, υπερβολική έκκριση βλέννας, δύσπνοια κτλ και ανήκετε στην κατηγορία των καπνιστών θα πρέπει να απευθυνθείτε σε ειδικό πνευμονολόγο.

Η εξέταση που πραγματοποιείται προκειμένου να διαγνωσθεί η η νόσος ονομάζεται σπιρομέτρηση. Πρόκειται για μια γρήγορη και σχετικά απλή εξέταση, στην οποία μετράται η ποσότητα του εκπνεόμενου αέρα. Η σπιρομέτρηση δείχνει εάν ο ασθενής πάσχει ή όχι από τη συγκεκριμένη νόσο και προσδιορίζει το  πόσο σοβαρή είναι και σε ποιο στάδιο βρίσκεται.

Εάν τα αποτελέσματα της εξέτασης είναι θετικά, ο γιατρός θα σας υποβάλλει σε οξυμετρία, μια εντελώς ανώδυνη εξέταση κατά την οποία θα ελέγξει την ποσότητα του οξυγόνου στο αίμα σας και θα κρίνει εάν χρειάζεστε επιπλέον οξυγόνο. Ίσως χρειασθεί και απεικονιστικός έλεγχος , ο οποίος περιλαμβάνει ακτινογραφία θώρακος και αξονική τομογραφία προκειμένου να μπορέσει να γίνει διαφορική διάγνωση.

ΧΑΠ και παροξύνσεις

Παρόξυνση ονομάζεται η επιδείνωση της νόσου. Υπεύθυνες για τις παροξύνσεις θεωρούνται οι λοιμώξεις γι αυτό θα πρέπει να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί. Τα συμπτώματα που υποδηλώνουν ότι έχετε παρόξυνση είναι τα ακόλουθα :

  • ο βήχας γίνεται εντονότερος
  • το χρώμα και η ποσότητα της βλέννας αλλάζει
  • η βλέννα δεν αποβάλλεται εύκολα από τους πνεύμονες
  • η δύσπνοια γίνεται εντονότερη ακόμα και όταν βρίσκεστε σε κατάσταση ηρεμίας
  • ο συριγμός επιδεινώνεται
  • έχετε όλα τα συμπτώματα του κρυολογήματος όπως πονόλαιμο, ρίγη κτλ

ΧΑΠ : Θεραπευτική προσέγγιση

Η θεραπεία της ΧΑΠ προϋποθέτει πως ασθενείς θα υιοθετήσει συγκεκριμένη συμπεριφορά :

  • άμεση διακοπή του καπνίσματος
  • απώλεια βάρους , εάν είναι υπέρβαρος
  • συστηματικό πρόγραμμα άσκησης
  • ισορροπημένη διατροφή

Η φαρμακευτική αγωγή  περιλαμβάνει :

  • Βρογχοδιασταλτικά για να διευκολυνθεί η λειτουργία της αναπνοής. Τα βρογχοδιασταλτικά ανοίγουν τους αεραγωγούς και μειώνουν την υπερβολική διάταση των πνευμόνων.
  • Εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή, τα οποία μειώνουν τις φλεγμονές των αεραγωγών. Συνήθως χορηγούνται σε ασθενείς που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο της ΧΑΠ,
  • Οξυγόνο. Χορηγείται σε όσους ασθενείς δεν έχουν την απαραίτητη ποσότητα στο αίμα τους και όχι  σε όσους έχουν κρίσεις δύσπνοιας, όπως έχει επικρατήσει αυτή η αντίληψη εσφαλμένα.
  • Αντιβιοτικά. Χορηγούνται όταν ο ασθενής βρίσκεται σε παρόξυνση για να καταπολεμήσουν τη βακτηριακή λοίμωξη και να ελαχιστοποιήσουν τα συμπτώματα.
  • Διουρητικά για να απομακρυνθούν τα πλεονάζοντα υγρά από το σώμα. Συνήθως χορηγούνται σε ασθενείς με πολύ βαριά μορφή ΧΑΠ που εμφανίζουν οιδηματώδεις αστραγάλους λόγω κατακράτησης.

ΧΑΠ : Ποιοι θα πρέπει να εξεταστούν

Όλοι οι καπνιστές που διανύουν την τέταρτη δεκαετία της ζωής τους και καπνίζουν τουλάχιστον 8 χρόνια από ένα πακέτο τσιγάρα την ημέρα. Όπως επίσης και όσοι εργάζονται σε ρυπογόνο περιβάλλον και εισπνέουν καθημερινά ερεθιστικές χημικές ουσίες.

Οι καπνιστές θεωρούν πως ο πρωινός βήχας και η απόχρεμψη είναι κάτι φυσιολογικό και δεν συνειδητοποιούν πως ουσιαστικά πρόκειται για ενδείξεις ύπαρξης της νόσου. Σχεδόν οι μισοί πάσχοντες δεν γνωρίζουν πως πάσχουν και δεν διακόπτουν το κάπνισμα παρά μόνο όταν η βλάβη είναι πια ανεπανόρθωτη.

ΧΑΠ : Χρειάζεται τακτική παρακολούθηση;

Είναι εξαιρετικά σημαντικό να επισκέπτεσθε ανά τακτά χρονικά διαστήματα το γιατρό σας προκειμένου να ελέγχει την πορεία της νόσου και να αξιολογεί την αποτελεσματικότητα της θεραπείας που σας έχει συστήσει. Κατά την επίσκεψη ο γιατρός θα σας υποβάλλει εκ νέου σε σπιρομέτρηση και σε δοκιμασία βάδισης. Εάν το κρίνει απαραίτητο ίσως σας ζητήσει να συμπληρώσετε ένα ειδικό ερωτηματολόγιο ποιότητας ζωής.

ΧΑΠ : Συμβουλές πρόληψης

  • Άμεση διακοπή του καπνίσματος. Πρέπει να τονιστεί πως με τη διακοπή πως  η πορεία της νόσου επιβραδύνεται  και η λειτουργικότητα των πνευμόνων βελτιώνεται αισθητά.
  • Μην εκτίθεστε σε ερεθιστικές ουσίες όπως η σκόνη ή ο καπνός.
  • Επισκεφθείτε εγκαίρως το γιατρό σας ακόμη και αν απλά έχετε υποψία πως ίσως πάσχετε από ΧΑΠ.
  • Εμβολιαστείτε κάθε χρόνο για τον ιό της γρίπης και του πνευμονιόκοκκου.
  • Προστατευθείτε από τις λοιμώξεις αποφεύγοντας τους πολυσύχναστους κλειστούς χώρους.
2019-01-31T15:07:07+00:00