Βήχας

Ο βήχας είναι μια αντίδραση του ανθρώπινου οργανισμού σε διάφορα ερεθίσματα. Οι αεραγωγοί μεταφέρουν τον αέρα που εισπνέουμε από το στόμα και τη μύτη στους πνεύμονες. Οι υποδοχείς του βήχα είναι δυνατό να ερεθιστούν από πολλούς παράγοντες όπως πχ τη σκόνη, κάποια φλεγμονή, ξένα σωματίδια κτλ και να προκαλέσουν τη συγκεκριμένη αντίδραση. Οι υποδοχείς του βήχα, δηλαδή τα ειδικά νευρικά κύτταρα υπάρχουν στην τραχεία, στο ρινοφάρυγγα, στο διάφραγμα, στον οισοφάγο και το στομάχι ερεθίζονται λόγω της παρουσίας των ξένων σωμάτων ή της ύπαρξης κάποιας λοίμωξης. Ο βήχας μέσω της παραγόμενης βλέννας από τους πνεύμονες απομακρύνει τα ξένα σώματα που έχουν εισβάλει κατά την αναπνοή.

Βήχας : Σε ποιες κατηγορίες διακρίνεται;

Ο βήχας διακρίνεται σε παραγωγικό και μη παραγωγικό.

Παραγωγικός ονομάζεται ο βήχας που συνοδεύεται από βλεννώδεις εκκρίσεις, οι οποίες προέρχονται είτε από τους βλεννογόνους της μύτης είτε από τους πνεύμονες.

Μη παραγωγικός είναι ο ξηρός βήχας που δε συνοδεύεται από βλέννα και προκύπτει κυρίως ως αποτέλεσμα κάποιας  εξωβρογχικής πίεσης.

Ο βήχας χαρακτηρίζεται επίσης ως οξύς  ή χρόνιος.

Οξύς βήχας είναι εκείνος που διαρκεί έως 20 ημέρες ενώ χρόνιος είναι ο βήχας που η διάρκειά του ξεπερνά τις τρεις εβδομάδες.

Οξύς βήχας : Ποιες είναι οι αιτίες που τον προκαλούν;

Ο Οξύς βήχας αποτελεί σύμπτωμα λοιμωδών ή μη λοιμωδών αιτίων.

Συνήθη λοιμώδη αίτια:

  • ιογενείς λοιμώξεις
  • πνευμονία
  • παραρινοκολπίτιδα
  • κοκκύτης

Συνήθη μη λοιμώδη αίτια:

  • αλλεργίες
  • άσθμα
  • χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια

Χρόνιος βήχας

Ο χρόνιος βήχας μπορεί να είναι:

  1. αποτέλεσμα εξωτερικού ερεθισμού από τον καπνό του τσιγάρου, από χρόνια έκθεση σε βλαβερές εισπνεόμενες χημικές ουσίες λόγω  εργασίας, από περιβαλλοντική ρύπανση ή και από διάφορα αλλεργιογόνα αίτια όπως πχ το τρίχωμα των ζώων.
  2. Σύμπτωμα συγκεκριμένων ασθενειών που αφορούν το θώρακα ή τους πνεύμονες όπως:
  3. Συνέπεια γαστροεισοφαγικής παλινδρόμησης.
  4. Η γαστροεισοφαγική παλινδόμηση είναι μια αρκετά συχνή αιτία πρόκλησης χρόνιου βήχα. Καθώς τα γαστρικά υγρά ανεβαίνουν στον οισοφάγο και το λάρυγγα προκαλείται δυσλειτουργία στον γαστροεισοφαγικό σφιγκτήρα, η οποία προκαλεί ερεθισμό στους υποδοχείς με αποτέλεσμα να προκύπτει η αντίδραση του βήχα.
  • το άσθμα
  • η χρόνια βρογχίτιδα
  • το εμφύσημα
  • η διόγκωση των λεμφαδένων

και  σύμπτωμα σπανιότερων ασθενειών όπως:

  • οι καλοήθεις όγκοι των αεραγωγών
  • η κυστική ίνωση
  • η σαρκοείδωση
  • η κακοήθεια στον πνεύμονα
  • οι καρδιαγγειακές παθήσεις

3. Συνέπεια γαστροεισοφαγικής παλινδρόμησης.

4. Η γαστροεισοφαγική παλινδόμηση είναι μια αρκετά συχνή αιτία πρόκλησης χρόνιου βήχα. Καθώς τα γαστρικά υγρά ανεβαίνουν στον οισοφάγο και το λάρυγγα προκαλείται δυσλειτουργία στον γαστροεισοφαγικό σφιγκτήρα, η οποία προκαλεί ερεθισμό στους υποδοχείς με αποτέλεσμα να προκύπτει η αντίδραση του βήχα.

Βήχας : Πότε πρέπει να ζητήσετε ιατρική βοήθεια;

Συνήθως ο βήχας οφείλεται στο κοινό κρυολόγημα ή σε κάποια αλλεργική αντίδραση του οργανισμού. Επειδή όμως ο βήχας μπορεί να είναι σύμπτωμα κάποιας σοβαρότερης πάθησης, εάν παρατηρήσετε κάποιο από τα παρακάτω συμπτώματα θα πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα σε ειδικό:

  • ο βήχας επιμένει για περισσότερο από τρεις εβδομάδες
  • έχει αυξηθεί η συχνότητά του
  • έχει μετεξελιχθεί από μη παραγωγικό σε παραγωγικό
  • πάσχετε από κάποιο καρδιοαγγειακή ή αναπνευστική πάθηση
  • έχετε δύσπνοια ή νοιώθετε βάρος στο στήθος
  • ανήκετε στην κατηγορία των καπνιστών

Βήχας : Πώς γίνεται η  διάγνωση;

Η αιτία που προκαλεί τον οξύ βήχα είναι σχετικά εύκολο να διαγνωσθεί λόγω της κλινικής εικόνας που παρουσιάζει ο ασθενής. Συνήθως πρόκειται για κάποια  ιογενή ή βακτηριακή λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού ή κάποια αλλεργία.

Η αιτία όμως του χρόνιου βήχα είναι αρκετά δύσκολο να προσδιοριστεί γι αυτό το λόγο απαιτείται η συνεργασία διάφορων γιατρών όπως παθολόγου, πνευμονολόγου,ωτορινολαρυγγολόγου, καρδιολόγου και ακτινολόγου.

Χρόνιος βήχας : Τι είδους  εξετάσεις απαιτούνται;

Για να εξακριβωθεί η ακριβής αιτία του χρόνιου βήχα εκτός από την καταγραφή του ιστορικού και την κλινική εξέταση ο γιατρός θα σας ζητήσει  αναλόγως των συμπτωμάτων να υποβληθείτε στις παρακάτω εξετάσεις:

  • απλή ακτινογραφία θώρακος
  • μικροβιολογικό έλεγχο πτυέλου
  • αιματολογικές εξετάσεις
  • αξονική τομογραφία θώρακος
  • λαρυγγοσκόπηση
  • σπιρομέτρηση
  • γαστροσκόπηση
  • βρογχοσκόπηση
  • καρδιογράφημα

Βήχας : Τι περιλαμβάνει η θεραπεία;

Ο βήχας οφείλεται σε διάφορες αιτίες και αρκετές φορές είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Το θεραπευτικό σχήμα που θα εφαρμοστεί εξαρτάται από το ποια ακριβώς είναι η αιτία που τον προκαλεί. Στην περίπτωση που ο βήχας οφείλεται σε βακτηριακές λοιμώξεις τότε χορηγείται αντιβιοτική αγωγή. Εάν οφείλεται σε απλό κρυολόγημα, δηλαδή κάποια ιογενή λοίμωξη τότε χορηγούνται αντιβηχικά τα οποία έχουν κατασταλτική δράση και όχι θεραπευτική. Ο ασθενής ανακουφίζεται από τα συμπτώματα που τον ταλαιπωρούν και ο ιός υποχωρεί όταν ολοκληρώσει τον κύκλο του.

Εάν είναι σύμπτωμα άσθματος τότε ακολουθείται αντιασθματική αγωγή.

Εάν ο βήχας προκύπτει ως αποτέλεσμα γαστροεισοφαγικής παλινδρόμησης τότε ο γιατρός θα σας χορηγήσει αντιόξινα προκειμένου να μετριαστούν οι γαστρικές εκκρίσεις.

Εάν πρόκειται για οπισθορινικό βήχα χορηγούνται ρινικά εκνεφώματα.

Εάν ο βήχας είναι μεταλοιμώδης τότε η αγωγή έγκειται σε αντιφλεγμονώδη.

Στην περίπτωση που ο βήχας προκύπτει ως σύμπτωμα κάποιας σοβαρότερης πάθησης ο ασθενής υποβάλλεται στην ανά περίπτωση ενδεικνυόμενη θεραπεία.

Βήχας : συνοψίζοντας

Ο βήχας δεν αποτελεί ασθένεια αλλά σύμπτωμα το οποίο υποδηλώνει την ύπαρξη της. Πολλές φορές είναι βασανιστικός για τον ασθενή που δυσκολεύεται ακόμη και να μιλήσει λόγω της συχνότητας και της έντασής του. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων ο βήχας αποδεικνύεται αθώος αλλά ορισμένες φορές είναι προειδοποίηση του οργανισμού για την ύπαρξη κάποιας σοβαρότερης ασθένειας όπως πχ κυστικής ίνωσης ή κακοήθειας στον πνεύμονα. Η έγκαιρη κινητοποίηση του ασθενή και η άμεση ιατρική παρέμβαση είναι επιβεβλημένη όταν ο βήχας επιμένει και αρχίζει να δυσχεραίνει την ζωή του ασθενή εμποδίζοντας τον να επιτελέσει τις καθημερινές του δραστηριότητες.

 

 

2019-01-31T15:19:42+00:00